གཙོ་ངོས།>> ཞིབ་འཇུག>>སྐད་ཡིག

སྔོ་དེའུ་སྒོམ་པ་བཀྲ་ཤིས། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༡༧ཉིན།

༄༅།།བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྐོར་གྱི་དཔེ་རྙིང་རྩ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག


སྔོ་དེའུ་སྒོམ་པ་བཀྲ་ཤིས།
གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་དེ་སྔོན་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་སྨྱུག་འཛིན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཉར་ཚགས་མཛད་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གཞུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་མ་ཞིག་སྟེ། 《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བའི་མ་ཡིག་གཞིར་བཟུང་ནས། དཔེ་རྙིང་དཀོན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེར་ཁྱད་ཆོས་ཇི་འདྲ་ལྡན་མིན་སོགས་བརྗོད་འདུག
གནད་ཚིག བོད་ཡིག ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ། གཞུང་ལུགས། དཔེ་རྙིང་། ཁྱད་ཆོས།
[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] J292.1[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག] 1005-5746(2019)01-143-07
         བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུའི་ནང་ནས་བཟོ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་[1]ལ་ཡིག་གཟུགས་དང༌། ཡིག་རིས། བྲིས་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཞིང༌། དེར་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱུན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་དོན། ཆ་ཚང་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་ཆེ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་བཅས་ལྡན་པ་ཡིན། ཐོག་མའི་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་ནས་ད་ལྟའི་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་མང་པོ་གངས་རིའི་ཟོམ་ལས་འབབ་པའི་གངས་ཆུ་གཙང་མའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བྱོན་ཏེ། ཁོང་ཚོ་ཐུན་མོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་ཆ་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་བྱས་སོ། །
         ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་ནི། བོད་ཀྱི་གཟུགས་མིན་རིག་གནས་སམ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། མི་རིགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་སེམས་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དཔལ་འབྱོར་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་ཅན་དང༌། རིག་གནས་སྣ་མང་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་དེང་གི་དུས་འདིར། གཟུགས་མིན་རིག་གནས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། རྒྱུན་འཛིན། དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་པ་ལ། མི་རིགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གང་ཟག་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱེ་བྲག་གང་ཟག་སྒེར་པའི་ཆ་ནས། གནའ་སྔ་མོ་ནས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཆུ་ལམ་ཞུགས་དང་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བརྒྱུད་པའི་སྔོན་བྱོན་ཡིག་མཁན་མཁས་པའི་ཡིག་རུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱུན་འཁྲུལ་མེད་རྒྱུན་འཛིན་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གང་ཟབ་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་ཀའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་བར་གང་ཐུབ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱ་འོས་སོ། །
         དེ་སྔོན་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་སྨྱུག་འཛིན་མཁས་དབང་དགེ་རྒན་དམ་པ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ(1928-1990ལོ)མཆོག་གིས་བྲིས་པའི་《ཡིག་གཟུགས་བློ་གསལ་སྤྱི་ནོར》ཞེས་བྱ་བའི་མཛད་བྱང་དུ། དཔེ་འདི་འབྲི་སྐབས། ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིའི་གསུང་རིན་ཆེན་སྒྲོམ་བུ་དང༌། ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེའི་དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་ཞིག་དང༌། སུམ་པ་པཎྜི་ཏས་དབུ་ཆེན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ཐིག་ཁོངས་སུ་ཕབ་པ་དང༌། གཡུ་ཁྲིའི་ཐིག་རྩའི་སྡོམ་ཚིག་དྲངས་པ་དང༌། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་དྲངས་པའི་སྡོམ་ཚིག་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་དུ་བཀོད་པ་དེ་དང༌། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གཡའ་སེལ་དུ་དྲངས་པའི་གཡུ་ཁྲིའི་ཐིག་རྩའི་སྡོམ་ཚིག་དང༌། དེའི་འགྲེལ་པ་བཅས་ལ་ཞིབ་གཏུག་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་གཞི་བཟུང༌།[2]ཞེས་ཁོང་གིས་《ཡིག་གཟུགས་བློ་གསལ་སྤྱི་ནོར》ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་རུས་ཀྱི་དཔེ་དེ་ཉིད་འབྲི་རྩོམ་གནང་སྐབས་ཁུངས་བཅོལ་ས་དང་ཟུར་ལྟ་མཛད་སའི་ཡིག་རུས་སྐོར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཙོ་བོ་འགའི་མཚན་བྱང་བཀོད་པའི་ཁྲོད་ན་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་པ་ཞིག་འཁོད་འདུག་ལ། བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བསྟན་པའི་གནའ་དཔེ་ཡིག་ཆ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་《བོད་ཡིག་གི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས》[3]ཞེས་བྱ་བར། མི་ལོ་དགུ་བརྒྱ་ཡས་མས་གོང་རོལ་ལ། །ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་མཛད། །གསུང་རབ་ཕྱི་མོ་ཡི་གེའི་གཟུགས་རིས་ནི། །གཏན་ལ་ཕབ་འདི་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱིས་བསྟེན། །ཞེས་གསུངས་པས་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །
         འདིར་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བ་ཡར་སྐུལ་དང༌། ཡིག་རུས་གསར་སློབ་པ་དག་ལ་དཔྱད་གཞི་མཁོ་འདོན། རང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་འགའ་རེའི་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་བཅས་ལ་ཕན་ཅུང་ཟད་ཨེ་ཐོགས་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ། 《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བའི་གནའ་དཔེ་ཡིག་ཆ་དེ་ཀོ་མཚམས་སྦྱོར་རགས་ཙམ་བགྱིད་པ་ལ།
དང་པོ། ཡིག་ཆ་ངོ་སྤྲོད།
         《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་བྱང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》[4]ཞེས་འཁོད་འདུག་ལ། མཛད་བྱང་དུ། ཡི་གེའི་མན་ངག་གསེར་དང་འདྲ་བ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་མཛད་པ་པོ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱ་བ་ཡིན་སྐད་བརྗོད་འདུག་ལ། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིའི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་གསུང་རྩོམ་《སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》དང༌། 《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》《བྲིས་ཀྱི་མན་ངག་ཡི་གེའི་ཆ་ཐིག་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ》ཞེས་བྱ་བ་བཅས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་ལ། གནའ་དཔེ་ཡིག་ཆ་དེའི་མ་ཡིག་སྨྱུག་འཛིན་དབང་པོ་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཉར་ཚགས་མཛད་ལ། ཁོང་གིས་གནའ་དཔེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིའི་གསུང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག

《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བའི་དབུ་ཤོག
         བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དཔེ་རྙིང་སྣ་རིང་ཞིག་སྟེ། ཤོག་གུའི་དཀྱུས་ལ་ལིའི་རྨིད་15དང༌། ཞེང་ལ་ལིའི་རྨིད་7མཆིས། དབུ་ཤོག་གཅིག་ཐིག་དང༌། མཇུག་ཤོག་ལྔ་ཐིག་ཡིན་པ་ལས་གཞུང་དཀྱུས་བདུན་ཐིག་བྱས་འདུག དབུ་ཤོག་ལས་གཞན་ཤོག་ལྡེབས་རེ་རེའི་སྣེ་གཉིས་ལ་ཐིག་གཉིས་རྐྱ་རེ་ཐེན་འདུག་ཅིང་གཡོན་སྣེར་ཤོག་གྲངས་འཁོད་འདུག བསྟན་བཅོས་ཧྲིལ་པོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་དང༌། ཤོག་ངོས་ཉེར་གཅིག་མཆིས་སོ། །
གཉིས་པ། ནང་དོན་མདོར་བསྡུས།
         གནའ་དཔེ་ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དོན་དོན་ཚན་ཆེ་ཁག་བཞིར་ཕྱེ་འདུག་ལ། དོན་ཚན་དང་པོར་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་འཇོག་གྲུ་བཞི་སེང་གེ་དཀར་མོ་དགུང་དུ་འཕྱོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཡིག་གཟུགས་གསར་བཟོ་མཛད་པ་ནས། ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིས་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་ལ་ཆ་ཚད་བགོས་ནས་ཐིག་ཁོངས་སུ་དྲངས་པ་དང༌། ཁོང་གི་སློབ་རྒྱུད་སྔ་རབས་དང་པོའི་བུ་བཞི་དང༌། བོད་ཀྱི་བུ་བཞི། ཕྱི་དུས་ཀྱི་བུ་བཞི་ཟེར་བ་བཅས་བྱོན་པའི་བར་དུ། བོད་དུ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་གང་དག་བྱུང་བ་དང༌། དེ་དག་གིས་བྱ་ཕོ་འཇོལ་བ་འདྲ་བ་དང༌། སྦལ་ནག་ན་ལ་བརྐྱང་བ་འདྲ་བ། མུ་ཏིག་རྩར་ལ་བརྒྱུས་པ་དང་འདྲ་བ། ཕྱིང་བུ་དཀར་པོའི་སྟེང་ལ་ནས་སྔོན་བསྒྲིགས་པ་དང་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་གསར་གཏོད་བྱས་ཚུལ་དང༌། དེ་དག་བཙན་པོ་སུའི་སྐུ་རིང་ལ་རྩིས་ཇི་ལྟར་གནང་བ། ཡུལ་གང་དུ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་དང༌། ཕྱིས་སུ་གཏེར་ནས་བཏོན་ཏེ་དར་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་ཚུལ་སོགས་མདོར་བསྡུས་གནད་དྲིལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་འདུག

《སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་》ཞེས་བྱ་བའི་དབུ།
         དེ་ནས་དོན་ཚན་གཉིས་པར། 《ཡི་གེའི་སྟོང་འཐུན་ལས་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཞུགས་སོ》ཞེས་པའི་ཡིག་ཆུང་གི་ཁ་བྱང་བཀོད་ནས། བཤད་རྒྱུད་མུན་སེལ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་བདེ། །འཇམ་དབྱངས་རྣམ་འཕྲུལ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲི་ཡི། །སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཤད། །ཅེས་གླེང་བསླངས་ཏེ། མཇུག་ཏུ། སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་འདི། །ཕྱི་རབས་སྨྱུག་ཐོགས་ཡོངས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །ཁྱུང་པོ་བདག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བྲིས། །ཕྱི་རབས་སྨྱུག་ཐོགས་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་མཛོད། །སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་དེ་གཉིས་པའོ། །[5]ཞེས་པའི་བར་དུ། ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིའི་《སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བཀོད་འདུག་ལ། བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་དུ་སྨྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཆ་སྨྱུག་མའི་རིགས་ལ་བརྟག་ཐབས་དང༌། སྨྱུག་གྲི་དང་སྨྱུ་གུ་བཟོ་སྟངས། སྣག་གསེར་གཉིས་ཀྱི་སྨྱུ་གུའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་སོགས་ཚིག་ཉུང་དོན་འདུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་འདུག

བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་བཤད་པ།
         གནའ་དཔེ་ཡིག་ཆ་དེའི་དོན་ཚན་ཁག་གསུམ་པའི་ཁ་བྱང་ལ།《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཞུགས་སོ》ཞེས་བཀོད་འདུག་ལ། དཔེ་རྙིང་དེའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བའི་ཚན་པ་འདི་བྱས་འདུག་སྟེ། དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ལྡན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཤད་རྒྱུད་མུན་སེལ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ཡི། །འཕྲུལ་ཡིག་སུམ་ཅུའི་བློ་སྒྲོམ་ལྐུགས་འབྱེད་པ། །ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཤད། །ཅེས་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་བསྟན་ཅིང༌། མཇུག་ཏུ། ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །[6]ཞེས་པའི་བར་དུ། བོད་ཡིག་ཐིག་ཁོངས་སུ་དྲངས་ཏེ་ཆ་བགོ་ཚུལ་དང༌། ཡི་གེའི་མགོ་དང༌། དཔུང་པ། མིག་འགྲུལ། ཡར་འབུར། མར་འཐེན། དབྱངས་འདོགས་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། དེ་དག་གི་སྨྱུག་ཁ་ཁྲིད་ཚུལ་བཅས་ཅུང་ཞིབ་པར་བསྟན་པ་དང༌། སྤྱིར་མ་ཆོས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང༌། །བུ་ཡི་ཆོས་ནི་བཅུ་དྲུག་སྟེ། །སྤྱི་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་གསུམ་དང༌། །བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཁྱུང་པོའི་ལུགས། །གཅེས་པ་བརྒྱད་དང་འདོན་པ་བཅུ། །ཞོར་འབྱུང་ཡིན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད། །ཅེས་ཡིག་རུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྤྱིར་བསྟན་ནས། མ་ཆོས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དང་སྦྱར་ནས་རྒྱས་བཤད་མཛད་འདུག་གོ །
         དོན་ཚན་བཞི་པ་སྟེ། མཇུག་གི་དོན་ཚན་གྱི་ཁ་བྱང་ལ་《བྲིས་ཀྱི་མན་ངག་ཡི་གེའི་ཆ་ཐིག་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》ཞེས་བཀོད་འདུག་ལ། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ཡི་གེའི་ཆ་ཚད་ཐིག་ཁོངས་སུ་འདྲེན་ཚུལ་ཏེ། ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དབྱངས་འདོགས་དང་བཅས་པའི་ཆ་ཚད་བསྟན་ཅིང༌། ཡི་གེའི་ཁོག་དོན་བཞི་བསྡུས་ཏེ། །སྙོམས་པ་དང་ནི་མ་འདྲེས་པ། །ཀུན་ཏུ་དྲང་ལ་འཇམ་པ་བཞི། །ཡི་གེ་དག་གི་སྤྱི་སྡོམ་ཡིན། །ཞེས་སྙོམས་པ་དང༌། མ་འདྲེས་པ། དྲང་བ། འཇམ་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པ་གཉིས་རེར་ཕྱེ་སྟེ་ཚན་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆ་ཐིག་གི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྟན་ཅིང༌། སྙོམས་པ་ལ་ཁོག་སྙོམས་པ་ལྔ་དང༌། ཆ་ལག་སྙོམས་པ་ལྔ། མ་འདྲེས་པ་ལ་ཁོག་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་དང༌། ཆ་ལག་མ་འདྲེས་པ་གསུམ། དྲང་བ་ལ་ཁོག་དྲང་བ་གསུམ་དང༌། ཆ་ལག་དྲང་བ་གསུམ། འཇམ་པ་ལ་ཁོག་གི་འཇམ་པ་རྣམ་གསུམ་དང༌། ཆ་ལག་འཇམ་པ་གསུམ་བཅས་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ནས་ཡི་གེའི་མན་ངག་ལྔ་དང༌། ཡི་གེ་འགྲིག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ། ཡི་གེ་བཙོག་པའི་རྒྱུ་བཞི། ཡི་གེ་མི་མཛེས་པའི་རྒྱུ་བཞི། ཡི་གེ་སྣོག་པའི་རྒྱུ་བཞི་སོགས་ཅུང་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད་པ་ནི།[7]ཡིག་མཁན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་《བོད་ཡིག་གི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས་》སུ། ལྷག་པར་གཅེས་པ་བརྒྱད་དང་འདོན་པ་བཅུ། །དྲང་སྙོམས་འཇམ་དང་མ་འདྲེས་རྣམ་པ་བཞི། །རེ་རེར་གཉིས་གཉིས་བསྡོམས་པས་བརྒྱད་དུ་བསྟན། །བྱེ་བྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་དབྱེ་བ་གནང༌། །བཙོག་དང་མི་མཛེས་སྣོག་དང་ངན། །རེ་རེར་རྒྱུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་དང༌། །མན་ངག་ལྔ་དང་མཚན་ཉིད་གསུམ། །བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེར་བཤད། །[8]ཅེས་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ལས། བྲིས་ཀྱི་མན་ངག་དང་ཡི་གེའི་ཆ་ཐིག་གི་སྐོར་གྱི་བརྗོད་དོན་གནད་བསྡུས་སྡོམ་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཡོད་པ་ལྟར་རོ། །

《བྲིས་ཀ་མན་ངག་ཡི་གེའི་ཆ་ཐིག་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་》ཞེས་བྱ་བའི་དབུ།
གསུམ་པ། ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ།
         བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་གྱི་གནའ་དཔེ་རྩ་ཆེན་《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་སྔ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་གཅིག གནའ་དེང་གི་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་གི་ཁུངས་བཅོལ་ས་ཡིན་པ་དང་གཉིས། སྔོན་བྱོན་ཡིག་མཁན་མཁས་པའི་ཕྱག་རྒྱུན་མན་ངག་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་དང་གསུམ། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་དཔྱད་གཞི་ཁུངས་ལྡན་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་བཞི། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རུས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པས་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་མཐོ་ཞིང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་དེང་གི་དུས་སུའང་ལམ་སྟོན་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་དང་ལྔ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་སྣང་ངོ་། །
བཞི་པ། མཇུག་གྲུབ་པའི་ཚིག
         བོད་ཀྱི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་གསར་གཏོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་གལ་ཆེ་ཡང༌། ཡིག་མཁན་མཁས་པའི་ཕྱག་རྒྱུན་གྱི་བརྒྱུད་ཁུངས་མི་ལྡན་པའམ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་བྲལ་བའི་ཡིག་རུས་བྲིས་རྒྱུན་དག་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩི་མཐོང་ཆེར་གཟིགས་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད། ཁུངས་མེད་རང་བཟོའི་ཡི་གེ་ཞེས་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པའི་མི་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་པའི་ཡིག་མཁན་སློབ་དཔོན་མཁས་པའི་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱུན་གཙིགས་སུ་བཟུང་སྟེ། དེར་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་བྱས་ནས་བྱང་ཆ་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ལས་རང་གི་ལག་ལ་གང་ཐོན་མི་བྱེད་པ་དང༌། 《ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ》ལྟ་བུའི་མི་རིགས་རང་གི་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཁུངས་མ་དག་ལ་སློབ་སྦྱོང་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱས་ནས་ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལེགས་བྱང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་ལ་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱ་དགོས་ཏེ། མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས། རིག་གནས་བཅུ་ག་ཕར་ཟད། ཡིག་གཟུགས་གྲྭ་ཟུར་ཉམས་ནས་ཆལ་ཆོལ་དུ་འབྲི་བ་ནི། བཟང་ལྟས་མ་ཡིན་གྱི། རིག་གནས་ཉམས་པའི་ངན་རྟགས་རེད། ཅེས་དམ་པ་གོང་མ་ལ་ལས་གསུངས་པ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མད་སྙམ།[9]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྩིས་འཁོར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་པའི་དེང་གི་དུས་འདི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཡིག་གཟུགས་ཆལ་ཆོལ་དུ་འབྲི་བ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཀུན་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར་ལགས་ཤིང༌། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ། ཡིག་རུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཡིག་རུས་གྲ་མ་ཆག་གྲུ་མ་ཉམས་པར་འབྲི་བའི་སྔར་སྲོལ་བཟང་པོ་སླར་གསོ་དང་དར་ཁྱབ་ཏུ་བཏང་སྟེ། མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོའི་ས་ནས་དཀའ་བ་དང་ལེན་དང་ཐེག་པ་ཁུར་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དོན་པོ་ལགས་ཞེས་ཞུའོ། །
         མཆན་འགྲེལ།
         [1] ཡིག་རུས་ནི། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར། ཡི་གེ་འབྲི་ཚུལ་ལག་རྒྱུན་གྱི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་པར་བསྟན་འདུག་པས། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ཡིག་རུས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས་ཏེ། ཡིག་གཟུགས་ཞེས་པ་ཡི་གེའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ལ་གོ་བ་ལས། སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་གོ་མི་ཐུབ་པ་ངེས་གསལ་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་རིས་ཞེས་པའང་ཡི་གེ་དང་རི་མོའི་བསྡུས་ཚིག་ཏུ་གོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སྔ་མོ་ནས་ཆགས། ས་ཆ་འགའ་རེར་བྲིས་ཞེས་བརྗོད་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་བྱ་ཚིག་འབྲིའི་དུས་འདས་པ་དང་ནོར་སོ་ཆེ་བས། བོད་རང་སྐད་ལ་ཡིག་རུས་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པར་སྙམ་སྟེ། ཡིག་རུས་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ནི་ཡི་གེ་འབྲི་ཚུལ་གྱི་ལག་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རུས་རྐང་ཅན་གྱི་རིགས་གང་དེ་ལ་ཡིག་རུས་ཞེས་བྱ་བའོ། །
         [2] ཡིག་མཁན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ། ཡིག་གཟུགས་བློ་གསལ་སྤྱི་ནོར།[M] རྔ་བ་ཁུལ་རྩོམ་སྒྱུར་ཅུས། 1997ལོའི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤ3-4
         [3] ཡིག་མཁན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཡིག་གི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས།[J] ཀན་ལྷོའི་ཟླ་ཟེར་དུས་དེབ། 1982ལོའི་འདོན་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤ62-64
         [4] ཡིག་མཁན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ། ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།[M]
         [5] ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། [M] མ་ཡིག ཤ6-7 ཤ8-15 ཤ15-21
         [6] ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། [M] མ་ཡིག ཤ6-7ཤ8-15 ཤ15-21
         [7] ཡི་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྟོང་ཐུན་སྨྱུག་གུའི་བསྟན་བཅོས་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། [M] མ་ཡིག ཤ6-7 ཤ8-15 ཤ15-21
         [8] ཡིག་མཁན་མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཡིག་གི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས། [J] ཀན་ལྷོའི་ཟླ་ཟེར་དུས་དེབ། 1982ལོའི་འདོན་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤ62-64
         [9] མཁས་དབང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ། མི་རིགས་སློབ་གསོ་ལེགས་པར་སྤེལ་ནས་ཅན་བཞིའི་ཆེད་དུ་ཤེས་ལྡན་སྐྱེད་རྒྱུ། [M] ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་སྦྱོང་སློབ་གྲྭའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་2002ལོའི་འདོན་ཐེངས་དང་པོ། ཤ12
39.7K

ཐག་རག་ཡིག་བསྒྱུར་མ་ལག

དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1